Καθώς το καλοκαίρι προχωρά φθάνοντας πλέον προς τα τέλη Ιουλίου και η πολιτική δραστηριότητα στην Αθήνα εκ των πραγμάτων περιορίζεται, όπως κάθε χρόνο τέτοια εποχή, η συζήτηση για τον χρόνο των επόμενων εθνικών εκλογών παραμένει στο επίκεντρο. Τα κομματικά επιτελεία μπορεί να κατεβάζουν προσωρινά ρυθμούς, ωστόσο το ενδιαφέρον τους είναι ήδη στραμμένο προς το τέλος Αυγούστου και τις αρχές Σεπτεμβρίου. Το βασικό ερώτημα είναι αν ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης θα επιλέξει να εξαντλήσει την κυβερνητική θητεία ή θα επιχειρήσει έναν εκλογικό αιφνιδιασμό μέσα στο φθινόπωρο.
Ο ίδιος πρωθυπουργός πάντως επαναλαμβάνει σε κάθε ευκαιρία ότι οι κάλπες θα στηθούν την άνοιξη του 2027. Την ίδια θέση διατύπωσε άλλωστε και κατά την πρόσφατη συνεδρίαση της Κοινοβουλευτικής Ομάδας της Νέας Δημοκρατίας. Παράλληλα, όμως, ζήτησε από τα στελέχη και τους βουλευτές να παραμένουν σε πλήρη πολιτική και οργανωτική ετοιμότητα «ωσάν να γινόντουσαν αύριο οι εκλογές». Από τη μία πλευρά δηλαδή το Μέγαρο Μαξίμου επιμένει στον ορίζοντα του 2027 κι από την άλλη, η κινητοποίηση του κυβερνώντος κόμματος θυμίζει προεκλογική προετοιμασία για μια αναμέτρηση που μπορεί να βρίσκεται πολύ πιο κοντά.
Κυβερνητικά στελέχη θεωρούν πάντως ότι οι συνεχείς αναφορές του πρωθυπουργού στην άνοιξη του 2027 δεν μπορούν να αγνοηθούν. Όπως επισημαίνουν, ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει τοποθετηθεί πολλές φορές και με σαφήνεια, γεγονός που καθιστά δύσκολο να θεωρηθούν οι δηλώσεις του απλώς ένας πολιτικός ελιγμός. Μια απόφαση για πρόωρες εκλογές το φθινόπωρο θα έδινε, άλλωστε, στην αντιπολίτευση την ευκαιρία να τον κατηγορήσει για ανακολουθία. Το θέμα θα μπορούσε να κυριαρχήσει κατά την προεκλογική περίοδο και να υποχρεώσει τον κ. Μητσοτάκη να εξηγεί γιατί εγκατέλειψε τη δημόσια δέσμευσή του για ολοκλήρωση της τετραετίας. Συνεργάτες του εκτιμούν ότι ο ίδιος δεν θα ήθελε να ξεκινήσει μια εκλογική μάχη έχοντας απέναντί του τη μομφή ότι άλλα έλεγε επί μήνες και τελικά άλλα έπραξε.
Το οικονομικό πακέτο και οι εξαγγελίες της ΔΕΘ
Καθοριστικός παράγοντας για τον χρόνο των εκλογών θα είναι η πορεία της οικονομίας. Ιδιαίτερη σημασία δίνεται στα ευνοϊκά μέτρα που θα παρουσιαστούν από το βήμα της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης αρχές Σεπτεμβρίου, καθώς θα δοθεί βάρος στη μεσαία τάξη και στα κατώτερα στρώματα. Το συνολικό ύψος των μέτρων που θα ανακοινωθούν εκτιμάται ότι θα προσεγγίσει τα 2 δισ. ευρώ. Στόχος είναι να δοθεί έμφαση στη στήριξη των εισοδημάτων και στην αντιμετώπιση των συνεπειών της ακρίβειας, που παραμένει μία από τις μεγαλύτερες πιέσεις για τα νοικοκυριά. Να θυμίσουμε πως ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει ήδη προαναγγείλει μεταρρυθμίσεις των οποίων τα αποτελέσματα θα γίνονται αισθητά σταδιακά. Η συγκεκριμένη διατύπωση ενισχύει την εκτίμηση ότι η κυβέρνηση θα χρειαστεί χρόνο ώστε οι παρεμβάσεις να περάσουν στην πραγματική οικονομία και να φανούν στις τσέπες των πολιτών.
Υπό αυτό το πρίσμα, κυβερνητικές πηγές θεωρούν ότι δεν θα είχε λογική να ανακοινωθεί ένα μεγάλο πακέτο μέτρων και αμέσως μετά να προκηρυχθούν εκλογές, αφού σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο, η κυβέρνηση δεν θα προλάβαινε να εισπράξει πολιτικά τα οφέλη των παρεμβάσεών της. Αντίθετα, μια εκλογική αναμέτρηση το 2027 θα άφηνε περιθώριο να αποδώσουν τα μέτρα και να ενισχυθεί το κυβερνητικό αφήγημα ότι περιορίζεται το βάρος της ακρίβειας.
Οι δημοσκοπήσεις θα καθορίσουν τις αποφάσεις
Ευρωεκλογές 2024
Οι τελικές επιλογές δεν θα εξαρτηθούν όμως μόνο από τα οικονομικά δεδομένα. Στο Μέγαρο Μαξίμου θα αξιολογηθούν προσεκτικά και οι δημοσκοπήσεις που θα δημοσιοποιηθούν μετά τις θερινές διακοπές. Η εικόνα της Νέας Δημοκρατίας στα τέλη Αυγούστου, η διαφορά της από τα κόμματα της αντιπολίτευσης, η συσπείρωση των ψηφοφόρων και οι τάσεις στον χώρο της Κεντροδεξιάς αναμένεται να επηρεάσουν σημαντικά τους σχεδιασμούς. Κρίσιμο θα είναι επίσης το πολιτικό κλίμα στις αρχές Σεπτεμβρίου. Αν η κυβέρνηση θεωρήσει ότι διαθέτει ένα ευνοϊκό παράθυρο ευκαιρίας, τα σενάρια πρόωρης προσφυγής στις κάλπες θα ενισχυθούν. Αν, αντιθέτως, οι μετρήσεις δείξουν ότι χρειάζεται περισσότερος χρόνος, η επιλογή της άνοιξης του 2027 θα παραμείνει η πιθανότερη.
Ο παράγοντας Αντώνης Σαμαράς
Στην εξίσωση όμως μπαίνουν και οι επόμενες κινήσεις του Αντώνη Σαμαρά. Η συζήτηση γύρω από το ενδεχόμενο ίδρυσης νέου κόμματος από τον πρώην πρωθυπουργό προκαλεί ιδιαίτερη προσοχή στο κυβερνητικό επιτελείο, καθώς ένας τέτοιος σχηματισμός θα διεκδικούσε ψήφους από την εκλογική δεξαμενή της Νέας Δημοκρατίας. Μία εκδοχή θέλει τον Μεσσήνιο πολιτικό να περιμένει μέχρι να ξεκαθαρίσει ο χρόνος των εκλογών, ώστε να κινηθεί όσο το δυνατόν πιο κοντά στις κάλπες. Με αυτόν τον τρόπο θα περιόριζε τον χρόνο κατά τον οποίο το νέο εγχείρημα θα βρισκόταν αντιμέτωπο με πολιτική φθορά.
Αντώνης Σαμαράς
Σε αυτό το πλαίσιο, ένας αιφνιδιασμός από τον πρωθυπουργό θα μπορούσε θεωρητικά να δυσκολέψει την οργανωτική προετοιμασία του κ. Σαμαρά. Υπάρχει, ωστόσο, και η αντίθετη ανάγνωση: μια νέα πολιτική κίνηση που θα εμφανιζόταν ακριβώς πριν από τις εκλογές θα βρισκόταν στο επίκεντρο της δημοσιότητας, χωρίς να έχει υποστεί προηγουμένως τις πιέσεις και τη φθορά της καθημερινής πολιτικής αντιπαράθεσης.
Μια διαφορετική εκτίμηση είναι ότι οι συζητήσεις για φθινοπωρινές εκλογές μπορεί να λειτουργούν ως πίεση προς τον Αντώνη Σαμαρά, ώστε να αποκαλύψει νωρίτερα τις προθέσεις του. Αν ο πρώην πρωθυπουργός προχωρούσε σε ανακοίνωση νέου κόμματος στο τέλος του καλοκαιριού και οι εκλογές πραγματοποιούνταν τελικά την άνοιξη του 2027, ο νέος σχηματισμός θα είχε μπροστά του αρκετούς μήνες πολιτικής έκθεσης. Η κυβέρνηση θα μπορούσε έτσι να προσδοκά ότι η αρχική δυναμική του θα υποχωρούσε με την πάροδο του χρόνου. Το συγκεκριμένο σενάριο ενέχει πάντως ρίσκο. Ένας δύσκολος χειμώνας, με συνεχιζόμενες πιέσεις στην οικονομία και στο διαθέσιμο εισόδημα, ενδέχεται να προκαλέσει μεγαλύτερη φθορά στην κυβέρνηση από όση σε ένα μικρότερο, νεοσύστατο κόμμα. Όπως και να ‘χει οι όποιες αποφάσεις θα ληφθούν σίγουρα μετά τον Δεκαπενταύγουστο.
